» سقط جنین در قانون مجازات اسلامی

سقط جنین در قانون مجازات اسلامی

سقط جنین ممنوع است!

جنین دارای حق حیات است و سقط جنین در قانون ما عملی ممنوع و دارای مجازات می باشد. به علاوه این عمل در شرع و اسلام نیز حرام است و گناه بزرگی محسوب می شود.

قانون مجازات اسلامی در مواد مختلفی مجازات سقط جنین را مشخص کرده و حالات متفاوت آن را مورد شرح و بررسی قرار داده است که در ادامه به توضیح آن ها می پردازیم:


مجازات سقط جنین در ماده ۳۰۶ قانون مجازات اسلامی :

جنایت عمدی بر جنین، هرچند پس از حلول روح باشد، موجب قصاص نیست. در این صورت مرتکب علاوه بر پرداخت دیه به مجازات تعزیری مقرر در کتاب پنجم «تعزیرات» محکوم می شود.

این ماده بیان می کند که جنایت بر جنین هرچند به صورت عمدی باشد موجب قصاص مرتکب نمی شود؛ اما مرتکب علاوه بر پرداخت دیه جنین، بر اساس نحوه ارتکاب این جرم حسب مورد به مجازات‌های مقرر در مواد ۶۲۲ تا ۶۲۴ قانون مجازات اسلامی «بخش تعزیرات» محکوم می‌گردد. همچنین قانونگذار در قسمت اول این ماده عبارت «هر چند پس از حلول روح باشد» را به کار برده است. منظور از حلول روح، ۴ ماهگی جنین است که گفته می‌شود در این زمان روح در بدن جنین دمیده می شود و به عبارتی در این مرحله خلقت ظاهری و جسمی او کامل می گردد؛ لذا بر اساس ماده ۳۰۶، جنایت عمدی بر جنین حتی پس از ۴ ماهگی او نیز موجب قصاص مرتکب نیست. البته باید بیان کنیم که در برخی موارد جنایت وارد بر جنین می تواند سبب قصاص شخص شود که این موضوع را تبصره ماده فوق بیان می‌کند:

تبصره ماده ۳۰۶: اگر جنینی زنده متولد شود و دارای قابلیت ادامه حیات باشد و جنایت قبل از تولد، منجر به نقص یا مرگ او پس از تولد شود و یا نقص او بعد از تولد باقی بماند قصاص ثابت است.

توضیح آن که اگر جنین زنده متولد شود و جنایت قبل از تولد منجر به فوت شود در حالیکه قصد مرتکب هم دقیقا این بوده که جنین پس از تولد بمیرد، مرتکب قصاص می شود؛ اما اگر قصد او فوت جنین در همان حالت جنینی باشد ولی جنین به دنیا بیاید و بعد از تولد بمیرد، قصاصی وجود ندارد. همین حالت در خصوص نقص عضو جنین نیز وجود دارد؛ یعنی اگر جنین زنده متولد شود و به علت وقوع جنایت، با نقص عضو متولد شود و یا پس از تولد نقص عضو رخ دهد، مرتکب محکوم به قصاص عضو خواهد شد.


مجازات سقط جنین در ماده ۶۲۲ قانون مجازات اسلامی:

هر کس عالماً عامداً به واسطه ضرب یا اذیت و آزار زن حامله، موجب سقط جنین وی شود علاوه بر پرداخت دیه یا قصاص حسب مورد به حبس از یک تا سه سال محکوم خواهد شد.

این ماده به سقط جنین به واسطه ضربه یا آزار و اذیت اشاره دارد که در صورت وقوع این جرم شخص مرتکب، محکوم به پرداخت دیه و یا حتی قصاص می‌شود که این پرداخت دیه یا قصاص بستگی به آسیب وارد شده دارد. علاوه بر آن، ماده ۶۲۲ بیان می کند که مرتکب به یک تا سه سال حبس محکوم می گردد؛ البته در حال حاضر این مجازات با توجه به قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب سال ۱۳۹۹ به نصف تقلیل یافته است و میزان حبس شخص در این جرم، ۶ ماه تا ۱۸ ماه خواهد بود.


مجازات سقط در ماده ۶٢٣ قانون مجازات اسلامی:

هر کس به واسطه دادن ادویه یا وسایل دیگری موجب سقط جنین زن گردد به ۶ ماه تا ١ سال حبس محکوم می شود و اگر عالما عامداً زن حامله ای را دلالت به استعمال ادویه یا وسایل دیگری نماید که جنین وی سقط گردد به حبس از ۳ تا ۶ ماه محکوم خواهد شد مگر اینکه ثابت شود این اقدام برای حفظ حیات مادر می باشد و در هر مورد حکم به پرداخت دیه مطابق مقررات مربوط داده خواهد شد.

مطابق این ماده اگر شخصی با دادن ادویه یا وسایل دیگر به زن حامله موجب سقط جنین او شود، به شش ماه تا یک سال حبس محکوم می گردد و باید دیه جنین را هم پرداخت نماید. همچنین اگر کسی زن حامله ای را ترغیب به استفاده از ادویه یا وسایلی کند که موجب سقط جنین او می شود، به سه ماه تا شش ماه حبس محکوم خواهد شد ولی پرداخت دیه جنین بر عهده مادر می باشد.


مجازات سقط جنین در ماده ۶۲۴ قانون مجازات اسلامی:

اگر طبیب یا ماما یا دارو فروش و اشخاصی که به عنوان طبابت یا مامایی یا جراحی یا دارو فروشی اقدام می‌کنند وسایل سقط جنین را فراهم سازند و یا مباشرت به اسقاط جنین نمایند به حبس از دو تا پنج سال محکوم خواهند شد و حکم به پرداخت دیه مطابق مقررات مربوط صورت خواهد پذیرفت.

این ماده ناظر به مواردی است که مرتکب، طبیب ماما یا دارو فروش باشد و یا خود را به عنوان طبیب یا جراح یا دارو فروش معرفی کند و اقدام به فراهم کردن وسایل سقط جنین کند که در این صورت شخص به مجازات مقرر در ماده فوق محکوم خواهدشد.


مجازات مادری که اقدام به سقط جنین می کند:

اگر زنی اقدام به سقط جنین خود کند به مجازات تعزیری محکوم نمی‌شود و صرفاً باید دیه جنین را بدهد. همچنین این زن از دیه جنین ارث نمی برد.


میزان دیه جنین :

دیه جنین در مواد ۷۱۶ تا ۷۲۱ قانون مجازات اسلامی تعیین شده است که به شرح زیر می باشد:

ماده ۷۱۶

دیه سقط جنین به ترتیب ذیل است:

الف- نطفه ای که در رحم مستقر شده است، دوصدم دیه کامل

ب- علقه که در آن جنین به صورت خون بسته در می آید، چهارصدم دیه کامل

پ- مضغه که در آن جنین به صورت توده گوشتی در می آید شش صدم دیه کامل

ت- عظام که در آن جنین به صورت استخوان درآمده لکن هنوز گوشت روییده نشده است، هشت صدم دیه کامل

ث- جنینی که گوشت و استخوان بندی آن تمام شده ولی روح در آن دمیده نشده است یک دهم دیه کامل

ج- دیه جنینی که روح در آن دمیده شده است اگر پسر باشد، دیه کامل و اگر دختر باشد نصف آن و اگر مشتبه باشد، سه چهارم دیه کامل


ماده ۷۱۷

هرگاه در اثر جنایت وارد بر مادر، جنین از بین برود، علاوه بر دیه یا ارش جنایت بر مادر، دیه جنین نیز در هر مرحله ای از رشد که باشد پرداخت می شود.


ماده ۷۱۸

هرگاه زنی جنین خود را، در هر مرحله ای که باشد، به عمد، شبه عمد یا خطاء از بین ببرد، دیه جنین، حسب مورد توسط مرتکب یا عاقله او پرداخت می شود.

تبصره – هرگاه جنینی که بقای آن برای مادر خطر جانی دارد به منظور حفظ نفس مادر سقط شود، دیه ثابت نمی شود.


ماده ۷۱۹

هرگاه چند جنین در یک رحم باشند سقط هریک از آنها، دیه جداگانه دارد.


ماده ۷۲۰

دیه اعضاء و دیگر صدمات وارد بر جنین در مرحلهای که استخوان بندی آن کامل شده ولی روح در آن دمیده نشده است به نسبت دیه جنین در این مرحله محاسبه می گردد و بعد از دمیده شدن روح، حسب جنسیت جنین، دیه محاسبه می شود و چنانچه بر اثر همان جنایت جنین از بین برود، فقط دیه جنین پرداخت می شود.


ماده ۷۲۱

هرگاه در اثر جنایت و یا صدمه، چیزی از زن سقط شود که به تشخیص کارشناس مورد وثوق، منشأ انسان بودن آن ثابت نگردد، دیه و ارش ندارد لکن اگر در اثر آن، صدمه ای بر مادر وارد گردد، حسب مورد دیه یا ارش تعیین می شود.


سقط درمانی

در برخی موارد سقط جنین در قانون مجاز دانسته شده و هیچ مجازات و مسئولیتی بر شخص مرتکب بار نمی شود. بر اساس قانون سقط درمانی در صورت وجود شرایط زیر سقط مجاز خواهد بود:

١- تشخیص قطعی سه پزشک متخصص

٢- تایید پزشکی قانونی مبنی بر اینکه نگهداری جنین به سبب عقب افتادگی یا ناقص‌الخلقه بودن موجب حرج مادر است و یا با تهدید جانی مادر همراه است.

٣- سقط جنین قبل از ولوج روح (۴ ماه) باشد

۴- زن رضایت داشته باشد.


فرم ارسال نظر





  برترین وکیل   |   وکیل در شیراز  


آخرین مطالب این وبلاگ

آخرین مطالب مجله